آماده سازی مکانیکی سطح

 تمام كارهاي آماده‌سازی سطح بايد به طور صحيح بازرسي و كنترل كيفيت شوند. هر لايه بعدي ممكن است فقط وقتي اعمال شود كه سطحي كه قرار است پوشش شود مطابق با استاندارد اجرا، آماده شده باشد. انتخاب بين تميزكاري بلاست، اسیدشویی و تميزكاري دستي تااندازه‌ای توسط ماهيت پوششي كه قرار است اعمال شود تعيين مي‌گردد؛ اما بايد درك شود كه پوشش اعمالي روي سطح آماده شده به طور صحيح (براي مثال تميزكاري بلاست) هميشه نسبت به پوشش اعمال شده سطوح تميزكاري دستي دوام طولاني‌تري خواهد داشت. تمیزکاری بلاست، سطح زبري را به وجود مي‌آورد و اندازه پروفيل مهم است. زبري سطح (ميانگين ارتفاع قله به دره) به‌دست‌آمده براي هر كيفيتي از سطح نهايي، اصولاً بستگي به نوع و درجه ساينده بكار رفته دارد، مگر به نحو ديگري مشخص شده باشد. دامنه زبري سطح كار فولاد بايد براي رنگ‌آمیزی، پوشش و پوشش داخلي 0.1 ميلي‌متر تا 0.03 میلی‌متر باشد.

تمیز‌کاری با ابزار دستی (Scrapping Hand Tool Cleaning)

این روش برای آماده‌سازی سطوح قبل از اعمال رنگ و پوشش به کار می‌رود و سطوح می‌تواند نو یا قبلاً رنگ شده باشد که احتیاج به تعمیرات دوره‌ای دارد. این روش بر روی سطوح با وسعت زیاد متداول نیست؛ بلکه بیشتر زمانی به کار می‌رود که درجه زنگ خیلی زیاد نبوده و معمولاً کمتر از 16 درصد سطح باشد. در این روش، با استفاده از کاردک، برس زبر، سمباده و وسایل اصطکاک دهنده، زنگ و آلودگی سطح را به طور مکانیکی و دستی حتی‌الامکان پاک کرده؛ ولی برای از بین بردن زنگ‌های چسبیده به سطح یا ناشی از جوش و نورد فلز مؤثر نمی‌باشند. تأثیر این روش کمتر و زمان لازم بیشتر و دارای هزینه بالایی است. در استاندارد سوئدی (SS) دو درجه تمیزکاری (St2.5 و St3) برای این روش ذکر شده است.

تمیزکاری با ابزار ضربه‌زننده برقی (SP3) (Impact Power tool Cleaning)

با استفاده از برس‌های سیمی برقی، وسایل ضربه‌زننده مانند آسیاب‌های برقی، ارتعاش دهنده‌ها و چکش‌های مکانیکی و سنگ‌زن‌های برقی کلیه رنگ‌های کهنه و مواد زائد سطح را پاک‌کرده؛ ولی سطح به طور کامل آماده رنگ‌زدن نمی‌گردد. استفاده زیاد از این وسایل ممکن است منجر به تخریب سطح قطعه گردد.

تمیزکاری به کمک ساینده (Abrasive Blasting)

• در این روش ذرات ساینده، تحت فشار و با سرعت از دهانه نازل یا چرخ‌های گریزازمرکز بر روی سطح قطعه پرتاب گشته و آن را صیقل می‌دهند و نهایتاً سطح با درجات مختلف براقیت حاصل می‌گردد. این روش برای آماده‌سازی مکانیکی سطوح بکار می‌رود، به دلایل ذیل کاربرد وسیعی را به خود اختصاص داده است:
• سرعت کار بالا
• قابلیت نقل‌وانتقال
• مناسب‌بودن برای انواع مختلف سطوح فولادی
• قابلیت تمیزکاری و ایجاد هم‌زمان زبر نمودن سطح
• قابلیت رسیدن به درجات مختلف آماده‌سازی
• امکان زدودن رنگ‌های کهنه و سست شده از روی سطح

 از جمله عوامل مهم در آماده‌سازي پاششي انتخاب ذرات مناسب، انتخاب قطر نازل، انتخاب فشار هواي نازل و شرايط جوي هنگام پاشش است.

در انتخاب نوع ساینده‌ها باید به موارد زیر دقت نمود:

• ساینده‌ها بايد کاملاً خشک باشند. (مگر در مواردي که پاشش آب به همراه ساينده باشد.)
• مخلوطی از اندازه ذرات متفاوت ساینده‌ها ایده‌آل‌ترین درجه زبری و تمیزی را روی سطح ایجاد می‌کند.
• موقع انتخاب ساینده باید به مقدار ضخامت رنگ جهت اعمال و زبری سطح توجه کرد به‌طوری‌که زبری سطح از ضخامت رنگ بیشتر نباشد.
• ساینده‌های فلزی زبری بیشتر نسبت به غیرفلزی‌ها روی سطح ایجاد می‌کنند.

مواد مصرفی در بلاستینگ

• ذرات شن و ماسه (Sand)
• گلوله‌های کروی کوچک فلزی یا پلیمری (Shot)
• ذرات گوشه‌دار و جی‌شکل فلزی یا پلیمری (ساچمه شکسته یا براده‌های فلزات و مواد پلیمری) (Grit)